2020-ci ildə “Google-u aldatmaq mümkündür?” yazısında Google ilə yaxşı yola getməyin vacibliyindən yazmışdım. O vaxt sual sadə idi: Google-un ilk səhifəsinə necə çıxmaq olar?
Bu gün sual dəyişib. İnsanlar axtarış sətrinə açar söz yox, bütöv sual yazır. Google nəticələrin üstündə süni intellektlə hazırlanmış qısa cavab göstərir. ChatGPT, Gemini, Copilot, Perplexity kimi köməkçilər internetdə axtarır və cavabı mənbələrlə birlikdə verir. İstifadəçi bəzən heç bir sayta keçmədən cavabı alır.
Bu o deməkdir ki, sadəcə ilk sırada olmaq kifayət deyil. Cavabın mənbəyi olmaq lazımdır.
Dəyişməyən təməl
Yaxşı xəbər: süni intellekt köməkçiləri də məlumatı haradansa götürür — indekslənmiş, sürətli və aydın saytlardan. Yəni klassik SEO ölməyib, sadəcə onun üstünə yeni qat əlavə olunub. Təməl isə həmişəki kimidir:
- səhifələr axtarış sistemlərinə görünür və indekslənir;
- sayt sürətlidir və telefonda rahat açılır;
- hər səhifənin aydın başlığı və təsviri var;
- sitemap hazırdır və axtarış sistemlərinə göndərilib;
- sayt HTTPS ilə işləyir.
Bunlar olmadan nə Google, nə də süni intellekt səni tapacaq.
Süni intellektin sitat gətirdiyi məzmun
Köməkçi suala cavab axtarır. Deməli, sənin səhifən də suala cavab verməlidir:
- Suala birbaşa cavab ver. Başlıq sual olsun, ilk abzas qısa və dəqiq cavab. Ətraflı izah sonra gəlsin.
- Konkret ol. Addımlar, siyahılar, nümunələr. “Bir çox amil var” yox, “bu üç amil var”.
- Müəllifi göstər. Kim yazıb, niyə ona inanmaq lazımdır? Google bunu təcrübə, ekspertiza, nüfuz və etibar (E-E-A-T) kimi qiymətləndirir. Müəllif səhifəsi, real təcrübə və real nümunələr burada işləyir.
- Öz təcrübəni əlavə et. Hər yerdə olan məlumatı təkrarlamaq süni intellektin özünün də edə biləcəyi işdir. Sənin dəyərin sənin müşahidən və sənin səhvindən çıxan dərsdir.
- Yenilə. Köhnəlmiş məlumatı düzəlt və yenilənmə tarixini göstər. Bu bloqdakı köhnə yazıların üstündəki “bu yazı 2020-ci ildə yazılıb” qeydi məhz bunun üçündür.
Texniki tərəf: maşının başa düşdüyü dil
- Strukturlaşdırılmış məlumat (schema.org). Məqalə, müəllif, şirkət, tez-tez verilən suallar, səhifə yolu — bunları maşının oxuduğu formatda yazmaq axtarış sistemlərinin səhifəni düzgün başa düşməsinə kömək edir.
- Sitemap və robots.txt. Nəyin indekslənməli olduğunu açıq de.
- Sürət. Yavaş sayt həm istifadəçini, həm də botu yorur.
- Botlara münasibət. Bəzi saytlar süni intellekt botlarını robots.txt ilə bağlayır. Bu sənin qərarındır, amma bağlasan, həmin köməkçilərin cavablarında görünmə şansın da azalır.
Görünmək üçün 4 pulsuz alət
- Google Search Console — saytın Google-da necə göründüyünü, hansı sorğularla tapıldığını və hansı xətaların olduğunu göstərir. Sitemap buradan göndərilir.
- Bing Webmaster Tools — Bing axtarışı və onun indeksinə söykənən xidmətlər, məsələn, Microsoft Copilot üçün. Saytı Search Console-dan bir neçə kliklə idxal etmək olur.
- IndexNow — yeni və ya yenilənmiş səhifəni Bing, Yandex və protokola qoşulan digər axtarış sistemlərinə dərhal xəbər verir. Bu saytda yeni yazı çıxan kimi xəbər avtomatik gedir.
- Yandex Webmaster — Yandex istifadəçiləri üçün eyni işi görür.
Nə etməməli
- Süni intellektlə yüzlərlə boş məqalə yaratmaq. Google kütləvi şəkildə yaradılan, dəyəri olmayan məzmunu spam sayır və belə saytları geri salır.
- Açar söz doldurmaq. Bu, çoxdan işləmir.
- Saxta rəylər və uydurma ekspertiza. Etibar bir dəfə itəndə geri qaytarmaq çox çətindir.
Qısa yoxlama siyahısı
- Search Console və Bing Webmaster qoşulub, sitemap göndərilib.
- Hər əsas səhifə bir suala aydın cavab verir.
- Müəllif və onun təcrübəsi görünür.
- Strukturlaşdırılmış məlumat var.
- Sayt telefonda sürətlidir.
- Köhnə yazılar yoxlanılır və yenilənir.
Axtarışın forması dəyişir, mahiyyəti isə yox: insanlar sual verir, ən yaxşı cavabı verən qalib gəlir. Sadəcə indi bu cavabı bəzən insan yox, maşın oxuyur.
Saytının axtarışda niyə görünmədiyini bilmirsənsə, yaz, birlikdə baxaq.
